W ciągu ostatnich 25 lat znacznie ograniczono występowanie próchnicy u dzieci, jednak nadal – w mniejszym lub większym stopniu – dotyka ona około 25% spośród nich. Jest to ogromny postęp w porównaniu z czasami przed 25 laty, ale pomimo to, atakując co czwarte dziecko, próchnica pozostaje poważnym problemem.
Jak rozwija się próchnica
Próchnica (caries) zaczyna się wtedy, gdy bakterie obecne w jamie ustnej rozkładają cukry spożywane przez nas w pokarmach i przekształcają je w kwasy. Kwasy te wżerają się w twarde szkliwo (emalię) pokrywające zęby i powodują w nim ubytki. Głównym czynnikiem etiologicznym próchnicy są bakterie z gatunku Streptococcus mutant. Mimo że substratem dla bakterii mogą być dowolne węglowodany, najwięcej szkód powodują dwucukry i cukry proste, takie jak sacharoza (cukier spożywczy), laktoza (cukier mlekowy) i fruktoza (obecna w owocach).
Największe znaczenie ma czas pozostawania cukrów w jamie ustnej. Butelka mleka sączona stopniowo w ciągu godziny spowoduje produkcję znacznie większej ilości kwasów niż ta sama butelka opróżniona w ciągu 10 minut. Nawet mniej słodkie pokarmy przegryzane na okrągło przez cały dzień przyniosą więcej szkody niż jeden bardzo słodki batonik, szybko zjedzony i popity wodą. Dlatego też dzieci przyzwyczajone do podjadania i popijania między posiłkami narażone są na większe ryzyko próchnicy niż te, które jedzą tylko posiłki o ustalonych porach. Największe ryzyko dotyczy dzieci zasypiających z butelką mleka czy soku w buzi.
Do innych ważnych czynników rozwoju próchnicy zębów należą:
Zjadliwość (wirulencja) bakterii. Jeśli w twojej rodzinie występują liczne przypadki próchnicy, może to oznaczać, że „wyhodowaliście” sobie szczególnie szkodliwy szczep bakteryjny. Ponieważ istnieje duże prawdopodobieństwo, że bakterie te trafią do jamy ustnej dziecka, i ono jest w dużym stopniu narażone na zachorowanie. Dlatego też w razie próchnicy w rodzinie musisz zwracać szczególną uwagę na mycie zębów i wizyty kontrolne u dentysty.
Ogólny stan uzębienia. Odpowiednia podaż fluoru wzmacnia zęby i zwiększa ich odporność na działanie kwasów. W niektórych przypadkach dzieci rodzą się z defektami szkliwa, co zwiększa ich podatność na ubytki. Dotyczy to szczególnie wcześniaków i dzieci, których matki miały problemy ze zdrowiem czy odżywianiem w czasie ciąży.
kategoria: Przedszkola Niepubliczne